(1)మరీచి కొడుకు కశ్యప ప్రజాపతి. బ్రహ్మదేవుడి కుడి చేతి బొటన వేలి నుండి దక్షుడు అనే పురుషుడు, ఎడమచేతి బొటన వేలి నుండి ధరణి అనే స్త్రీ జన్మించారు. వారు ఇరువురికి వెయ్యి మంది మహా రుషులు జన్మించారు. (2)బ్రహ్మ మానస పుత్రులలో రెండవ వాడైన అంగిరుసున కు, ఉతధ్యుడు, బృహస్పతి, సంవర్తుడు అనే కొడుకులు పుట్టారు. బృహస్పతి దేవతలకు గురువు ఐనాడు. (3).అత్రి అనే మానసపుత్రునికి అనేక మంది మహా మునులు జన్మించారు.(4) పులస్త్యుడు అనే బ్రహ్మ మానసపుత్రునకు, రాక్షసులు జన్మించారు. (5)పులహుడు అనే మానస పుత్రునకు, కిన్నరలు, కింపురుషులు జన్మించారు.(6)క్రతువు అనే మాన సపుత్రునకు పక్షి జాతి పుట్టింది.

॥ శ్రీః ॥
14.16. అధ్యాయః 016
అశ్వమేధపర్వ ॥ 1 ॥
Mahabharata - Ashvamedhika Parva - Chapter Topics
వైశంపాయనేన కురువిజయానంతరం హాస్తినపురే కృష్ణార్జునవిహారప్రకారవర్ణనం॥ 1 ॥ కృష్ణేనార్జునంప్రతి యుధిష్ఠిరే స్వస్య నిజనగరజిగమిషానివేదనచోదనా॥ 2 ॥
Mahabharata - Ashvamedhika Parva - Chapter Text

జనమేజయ ఉవాచ।

విజితే పాండవేయైస్తు ప్రశాంతే చ ద్విజోత్తమ।
రాష్ట్రే తే చత్రతుర్వీరౌ వాసుదేవధనంజయౌ॥ 14-16-1(92775)
వైశంపాయన ఉవాచ। 14-16-2x(7798)
విజితే పాండవై రాజన్ప్రశాంతే చ విశాంపతౌ।
రాష్ట్రే బభూవతుర్హృష్టౌ వాసుదేవధనంజయౌ॥ 14-16-2(92776)
విజహ్రాతే ముదా యుక్తౌ దివి దేవశ్వరావివ।
తౌ వనేషు విచిత్రేషు పర్వతేషు ససానుషుః॥ 14-16-3(92777)
తీర్థేషు చైవ పుణ్యేషు పల్వలేషు నదీషు చ।
చంక్రంయమాణౌ సంహృష్టావశ్వినావివ నందనే॥ 14-16-4(92778)
ఇంద్రప్రస్థే మహాత్మానౌ రేమాతే కృష్ణపాండవౌ।
ప్రవిశ్య తాం సభాం రంయాం విజహ్రాతే చ భారత॥ 14-16-5(92779)
తత్ర యుద్ధకథాశ్చిత్రాః పరిక్లేశాంశ్చ పార్థివ।
కథాయోగే కథాయోగే కథయామాసతుః సదా॥ 14-16-6(92780)
ఋషీణాం దేవతానాం చ వంశాంస్తావాహతుః సదా।
ప్రీయమాణౌ మహాత్మానౌ పురాణావృషిసత్తమౌ॥ 14-16-7(92781)
మధురాస్తు కథాశ్చిత్రాశ్చిత్రార్థపదనిశ్చయాః।
నిశ్చయజ్ఞః స పార్థాయ కథయామాస కేశవః॥ 14-16-8(92782)
పుత్రశోకాభిసంతప్తం జ్ఞాతీనాం చ సహస్రశః।
కథాభిః శమయామాస పార్తం శౌరిర్జనార్దనః॥ 14-16-9(92783)
స తమాశ్వాస్య విధివద్విధానజ్ఞో మహాతపాః।
అపహృత్యాత్మనో భారం విశశ్రామేవ సాత్వతః॥ 14-16-10(92784)
తతః కథాంతే గోవిందో గుడాఖేశమువాచ హ।
సాంత్వయఞ్శ్లక్ష్ణయా వాచా హేతుయుక్తమిదం వచః॥ 14-16-11(92785)
విజితేయం ధరా కృత్స్నా సవ్యసాచిన్పరంతప।
త్వద్బాహుబలామాశ్రిత్య రాజ్ఞా ధర్మసుతేన హ॥ 14-16-12(92786)
అసపత్నాం మహీం భుంక్తే ధర్మరాజో యుధిష్ఠిరః।
భీమసేనానుభావేన యమయోశ్చ నరోత్తమ॥ 14-16-13(92787)
ధర్మేణి రాజ్ఞా ధర్మజ్ఞ ప్రాప్తం రాజ్యమకంటకం।
ధర్మేణ నిహతః సంఖ్యే స చ రాజా సుయోధనః॥ 14-16-14(92788)
అధర్మరుచయో లుబ్ధాః సదా చాప్రియవాదినః।
ధార్తరాష్ట్రా దురాత్మానః సానుబంధా నిపాతితాః॥ 14-16-15(92789)
ప్రశాంతామఖిలాం పార్థ పృథివీం పృథివీపతిః।
భుంక్తే ధర్మసుతో రాజా త్వయా గుప్తః కురూద్వహ॥ 14-16-16(92790)
రమే చాహం త్వయా సార్ధమరణ్యేష్వపి పాండవ।
కిము యత్ర జనోఽయం వై పృథా చామిత్రకర్మన॥ 14-16-17(92791)
యత్ర ధర్మసుతో రాజా యత్ర యత్ర భీమో మహాబలః।
యత్ర మాద్రవతీపుత్రౌ రతిస్తత్ర పరా మమ॥ 14-16-18(92792)
తథైవ స్వర్గలోకేషు సభోద్దేశేషు కౌరవ।
రమణీయేషు పుష్ణేషు సహితస్య త్వయాఽనధ॥ 14-16-19(92793)
కాలో మహాంస్త్వతీతో మే శూరసూనుమపశ్యతః।
బలదేవం చ కౌరవ్యం తథాఽన్యాన్వృష్ణిపుంగవాన్॥ 14-16-20(92794)
సోహం గంతుమభీప్సామి పురీం ద్వారావతీం ప్రతి।
రోచతాం గమనం తుభ్యం మమాపి పురుషర్షభ॥ 14-16-21(92795)
ఉక్తో బహువిధం రాజా తత్రతత్ర యుధిష్ఠిరః।
సహ భీష్మేణ యద్యుక్తమస్మాభిః శోకర్శితః॥ 14-16-22(92796)
శిష్టో యుధిష్ఠిరోఽస్మాభిః శాస్తా సన్నపి పాండవః।
తేన తత్తు వచః సంయగ్గృహీతం సుమహాత్మనా॥ 14-16-23(92797)
ధర్మపుత్రే హి ధర్మజ్ఞే కృతజ్ఞే సత్యవాదిని।
సత్యం ధర్మో మతిశ్చాగ్ర్యా స్థితిశ్చ సతతం స్థిరా॥ 14-16-24(92798)
తత్ర గత్వా మహాత్మానం యది తే రోచతేఽర్జున।
అస్మద్గమనసంయుక్తం వచో బ్రూహి జనాధిపం॥ 14-16-25(92799)
న హి తస్యాప్రియం కుర్యాం ప్రాణత్యోగేఽప్యుపస్థితే।
కుతో గంతుం మహాబాహో పురీం ద్వారావతీం ప్రతి॥ 14-16-26(92800)
సర్వం త్విదమహం పార్త త్వత్ప్రీతిహితకాంయయా।
బ్రవీమి సత్యం కౌరవ్య న మిథ్యైతత్కథంచన॥ 14-16-27(92801)
ప్రయోజనం చ నిర్వృత్తమిహ వాసేన మేఽర్జున।
ధార్తరాష్ట్రో హతో రాజా సబలః సపదానుగః॥ 14-16-28(92802)
పృథివీ చ వశే తాత ధర్మపుత్రస్య ధీమతః।
స్థితా సముద్రవసనా సశైలవనకాననా॥ 14-16-29(92803)
చితా రత్నైర్బహువిధైః కురురాజస్య పాండవ।
ధర్మేణ రాజా ధర్మజ్ఞః పాతు సర్వాం వసుంధరాం॥ 14-16-30(92804)
ఉపాస్యమానో మునిభిః సిద్ధైశ్చాపి మహాత్మభిః।
స్తూయమానశ్చ సతతం బందిభిర్భరతర్షభ॥ 14-16-31(92805)
తం మయా సహ గత్వాఽద్య రాజానం కురువర్ధనం।
ఆపృచ్ఛ కురుశార్దూల గమనం ద్వారకాం ప్రతి॥ 14-16-32(92806)
ఇదం శరీరం వసు యచ్చ మే గృహే
నివేదితం పార్థ సదా యుధిష్ఠిరే।
ప్రియశ్చ మాన్యశ్చ హి మే యుధిష్ఠిరః
సదా కురూణామధిపో మహామతిః॥ 14-16-33(92807)
ప్రయోజనం చాపి నివాసకారణే
న విద్యతే మే త్వదృతే నృపాత్మజ।
స్థితా హి పృథ్వీ తవ పార్థ శాసనే
గురోః సువృత్తస్య యుధిష్ఠిరస్య చ॥ 14-16-34(92808)
ఇతీదముక్తః స తదా మహాత్మనా
జనార్దనేనామితవిక్రమోఽర్జునః।
తథేతి దుఃఖాదివ వాక్యమైరయ-
జ్జనార్దనం సంప్రతిపూజ్య పార్థివ॥ ॥ 14-16-35(92809)

ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే ఆశ్వమేధికపర్వణి అశ్వమేధపర్వణి షోడశోఽధ్యాయః॥ 16 ॥

Mahabharata - Ashvamedhika Parva - Chapter Footnotes
7-16-4 శైలేషు గహ్వరారణ్యే పల్వలేష్వితి క.థ.పాఠః॥

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.